Routes
 

Bramen en veel meer uit De Wâlden

Bramen en veel meer uit De Wâlden

 
Wandelroute vanuit Jistrum (8,6 km)
 
Oogsttijd: augustus - oktober
 
Ingrediënten: bramen
 
Startpunt

Startpunt van deze wandelroute is de parkeerplaats aan de Marwei (P). We lopen vanaf hier de Achterweg in.

U kunt de wandelroute ook met de bus bereiken via Lijn 13 (rijdt van Leeuwarden, via Hurdegaryp, Noardburgum, Kootstertille, Drogeham, Harkema, Surhuisterveen, Rottevalle, Nijtap, Drachten) door uit te stappen op de Rijksstraatweg (N355) ter hoogte van Jistrum bij de halte Jistrum/Wyldpaed en vanaf hier de Ieswei naar het zuiden te volgen.

Deze beschrijving bestaat uit twee wandelingen (resp. ca. 4 en ca. 5 km) die u aan elkaar kunt koppelen door vanaf het dorp de zuidelijke wandeling in tegengestelde richting te lopen.

Routebeschrijving

Langs grote gedeelten van de route zijn er diverse soorten bramen te vinden.

Loop de Achterweg in. Rechts zien we een veld met een schapenhok.

Het contrast tussen de hoge bouwlandgronden, de Essen, en de laaggelegen open graslanden rond de Burgumermar is hier mooi te zien. We steken de Ieswei over om de Achterweg te vervolgen.

Hier is De Iest, een van de hooggelegen Essen, aan onze rechterhand mooi te overzien. Aan het eind van de Achterweg een klein stukje naar rechts over de Kooiweg en daarna linksaf de Heideweg in.

Aan de rechterkant staat een grote Populier. Een eindje verderop staat een grote Schietwilg. Beide boomsoorten zijn echte boerenbomen die werden aangeplant als appeltje voor de dorst toen duurzaamheid nog gewoon was. Het hout werd gebruikt voor de klompenproductie die vroeger in bijna elk dorp plaatsvond.

Rechts van de volgende bocht is een bocht van het oude beekloopje De Syl te zien. In regenrijke perioden kan dit soms nog flink stromen, terwijl het ’s zomers nu en dan droog staat.Links kijken we uit op de voormalige heide die waarschijnlijk in de eerste helft van de 17de eeuw is ontgonnen nadat de gemeenschappelijke gronden werden verdeeld.

Aan het einde van dit perceel ligt een pingoruïne; een overblijfsel van een ijslens uit de laatste ijstijd.

Langs de Tillewei, die hier links van het dorp wegloopt, vinden we de Oostelijke Velden, tegenwoordig De Ikkers op It Heechlân, die in het begin van de 13de eeuw werden ontgonnen om de bouw van een stenen kerk en een inkomen voor de pastoor mogelijk te maken.

De rond het jaar 1230 gebouwde Romanogotische kerk van Jistrum is grotendeels ongeschonden door de eeuwen heen gekomen. Vroeger was er een duiventil op de zuidelijke dakhelling ingebouwd en was de duivenmest een belangrijke bron van inkomsten voor de kerk.

In het steegje tussen de huisnummers 13 en 15 kunt u het hoogteverschil zien tussen De Buorren, de oude dorpskern, en het nieuwbouwgedeelte dat hier in De Finnen ligt. De Jistrumer Feart liep vroeger ter plaatse van de nieuwe weg, de Buurtlaan.

Voor de korte route loopt u hier door naar de parkeerplaats. Wilt u ook de zuidelijke route lopen, loop dan vanuit het dorp onderstaande route in tegengestelde richting.

Startpunt van deze wandelroute van ca. 5 km is eveneens op de parkeerplaats aan de Marwei (P). We lopen vanaf hier de Marwei in (zie de pijl).

De Marwei loopt langs de Jistrumer Feart. Een mooie oplossing als je tussen de bomen weinig profijt hebt van je zeilen en het (laten) trekken van je schip een goed alternatief is. Je kunt nog goed zien dat aan de wegzijde geen bomen groeien om de trekschuiten niets in de weg te leggen. Tot aan de Marwei zult u vanaf hier weinig bramen meer tegekomen.

Vrijwel aan het einde van de vaart ligt het haventje van Jistrum. Hier stond vroeger ook de windwatermolen die de Jistrumer polder moest bemalen. Even voor het haventje kunnen we via het draaibruggetje de Jistrumer Feart oversteken.

Een eindweegs langs het fietspad lopend zien we aan onze rechterkant het water liggen. Dit is een soort voorportaal van de Burgumer Mar. Aan de linkerhand liggen De Finnen, de voormalige koeweiden van Jistrum. Heel mooi is hier het contrast tussen de verschillende landschapstypen te beleven. Van open water, rietzomen en moerasvegetaties via het open graslandgebied naar het intieme houtwallenlandschap rond het dorp. De toren van de middeleeuwse kerk laat zich nu en dan even tussen het geboomte zien.

Aan de rechterkant is een verhoogd uitzichtpunt gemaakt dat ons een mooie blik over een deel van de Burgumer Mar biedt. We kijken hier in de richting van het dorp Sumar. Links liggen de twee pieren die de vaargeul van het Prinses Margrietkanaal markeren.

Na de bocht in het pad lopen we nu langs dit kanaal dat de hele provincie van Gerkesklooster-Stroobos tot Lemmer doorsnijdt. Dit moderne grootscheepsvaarwater is samengesteld uit allerlei natuurlijke en gegraven onderdelen met een eigen naam. Hier heet het officieel Caspar de Roblesdiep of Kolonelsdiep en het wordt in de streek Knillesdjip genoemd. Dit water is tussen 1571 en 1575 op last van de Spaanse veldheer en stadhouder Caspar de Robles gegraven om een snelle binnendijkse troepenverplaatsing tussen Leeuwarden en Groningen mogelijk te maken.

Nu hebben we zicht op het industriële landschap van Skûlenboarch. Een groot contrast met de landschapsbeelden die we tot nog toe tegenkwamen. Merkwaardig genoeg geven de grote silo’s en kranen samen met de traditioneel gevormde gebouwen, de brug en de vele bomen een harmonisch beeld.

Bij de brug van Skûlenboarch zou de term onthaasten kunnen zijn uitgevonden. Wie aan de overkant bij het oude familiebedrijf Ellens een ijsje haalt, heeft grote kans om dit tweemaal aan den lijve te ondervinden. Aan beide zijden van de brug ligt een lange reeks dukdalven waaraan in de weekeinden vanouds hele rijen schepen aanmeren omdat de brug op zondag niet werd bediend. Het café ‘Lâns ’t Wetter’ is dan ook voor vele varensgasten een geliefde uitgaansgelegenheid. Tegenwoordig wordt de brug ook op zondag bediend. De dukdalven brengen ons alweer in de Spaanse tijd: deze zijn letterlijk vernoemd naar de Duc ‘d Alva, de (hier) gehate Hertog van Alva die in het begin van de Tachtigjarige Oorlog landvoogd van De Nederlanden was.

We buigen nu van het kanaal af en gaan de Miedwei op. Dit was de oude verbinding van Jistrum met het zuidelijker gelegen buurdorp Heechsân/Eastermar. Ter hoogte van de Miedwei was in het vroeger uiteraard veel smallere en ondiepere kanaal een wed, een doorwaadbare plaats waar je met paard en wagen of in de koets droogvoets kon oversteken.

Gaande over de Miedwei begeven we ons weer in het intiemere coulissenlandschap. In het dorp kunnen we aansluiten op het laatste stuk van de korte route en eindigen bij de parkeerplaats aan de Marwei.

Deze route is samengesteld door: Landschapsbeheer Friesland

Bijzonderheden

Jistrum is één van de vier esdorpen rond de Burgumermar. Op het grootste deel van de route zien we de verschillende essen aan onze rechterhand liggen.

De zandwegen zijn allemaal Eswegen, die de scheiding vormden met De Finnen (weidelanden), De Mieden (hooilanden) en De Heiden.

__________________________________________________________

Winkel

Ellens Agrarische Winkel Skûlenboargerwei 15 A Eastermar
www.ellens-eastermar.nl

Openingstijden:
maandag t/m vrijdag 8.00 - 12.00 uur en 13.00 - 18.00 uur
zaterdag van 8.00 - 12.00 uur


Let op! Pluk en verzamel met respect, liefde en gezond verstand. Niet langs drukke wegen en plekken waar met bestrijdingsmiddelen wordt gespoten. Respecteer andermans eigendommen, volg aanwijzingen van de grondeigenaar of boswachter op en pluk met mate: alleen voor eigen gebruik en dus niet voor commerciële doeleinden. Laat altijd wat staan, hangen of groeien voor mensen en dieren die na jou komen. Gebruik een goed geïllustreerde flora of raadpleeg het internet als je planten en paddenstoelen nog moet leren kennen. Bij twijfel over de planten, bessen en paddenstoelen: laten staan!

De inhoud van de routebeschrijving en de bijbehorende recepten vallen geheel onder de verantwoordelijkheid van de samensteller van deze route.
 
print route print route